Lịch việc cuối năm cho nhà và cho cửa hàng

Tháng Chạp là tháng ai cũng thấy thiếu thời gian. Phần lớn lý do không phải vì việc nhiều, mà vì mọi việc dồn vào hai tuần cuối — trong khi kha khá trong số đó làm sớm được.

Bài này xếp việc cuối năm theo thứ tự thời gian, cho nhà ở và cho cửa hàng.

Nguyên tắc xếp việc

Ba câu hỏi để biết việc nào làm trước:

Việc này có phụ thuộc người khác không? Thợ sửa, thợ sơn, dịch vụ giặt rèm, đơn vị in ấn — tất cả đều kín lịch dần về cuối năm. Việc cần người khác thì đặt sớm nhất.

Làm sớm có bị hỏng lại không? Lau kính sớm thì bụi lại; nhưng sửa mái, sơn tường, thay bóng đèn thì làm sớm vẫn nguyên.

Việc này có liên quan an toàn không? Nhóm này không chờ lịch nào cả — làm ngay khi phát hiện.

Khoảng hai tháng trước Tết

Đặt thợ cho việc lớn. Sửa mái, chống thấm, sơn lại, thay thiết bị vệ sinh. Càng sát Tết thì thợ càng khó gọi và giá càng cao.

Kiểm tra an toàn điện. Ổ cắm nóng bất thường, aptomat hay nhảy, dây điện hở, thiết bị cũ. Cuối năm là mùa dùng điện nhiều nhất — nấu nướng, đèn trang trí, khách đông — nên đây là lúc lỗi cũ bộc lộ.

Kiểm bình gas, dây gas, van. Dây gas có tuổi thọ và nên thay định kỳ. Ngửi thấy mùi gas thì khoá van, mở cửa thông thoáng, không bật tắt công tắc điện, và gọi thợ.

Kiểm bình chữa cháy nếu nhà có — còn hạn không, kim đồng hồ ở vùng nào, có bị chặn lối lấy không.

Với cửa hàng: chốt kế hoạch hàng Tết, đặt hàng nhập, đặt quà cho khách và đối tác. Hàng có in ấn hoặc khắc tên thì đây là mốc muộn nhất.

Khoảng một tháng trước

Dọn đồ thừa. Đây là việc nên làm trước khi lau dọn, vì lau một căn nhà ít đồ nhanh hơn nhiều. Đồ còn tốt thì cho, tặng, bán; đồ hỏng thì bỏ.

Giặt rèm, chăn màn dày. Tiệm giặt cuối năm đông và trả chậm, làm sớm thì lấy được đúng hẹn.

Sửa những thứ nhỏ đã hỏng lâu. Tay nắm cửa lỏng, vòi rò, bóng cháy, gạch bong. Danh sách này thường dài hơn ta nhớ — đi một vòng nhà và ghi ra giấy.

Kiểm đồ thờ. Bát hương có nứt không, chân đèn có vững không, đồ gỗ có dấu mối mọt không. Phát hiện sớm thì còn kịp xử lý.

Với cửa hàng: kiểm kho, xử hàng tồn, lên lịch nhân sự nghỉ Tết, thông báo lịch nghỉ cho khách.

Hai tuần trước

Lau dọn sâu. Trần, quạt trần, nóc tủ, sau tủ lạnh, cửa sổ. Phần này làm sớm quá thì bụi lại, muộn quá thì không kịp.

Lau dọn bàn thờ — mỗi nhà một nếp về thời điểm. Phần chung nên nhớ: tắt hết lửa trước khi lau, khăn riêng, nhẹ tay với đồ dễ vỡ, và bát hương đầy tro thì bớt bớt đi.

Mua sắm đồ khô, đồ để được lâu. Giá chưa tăng mạnh và chưa phải chen.

Kiểm tủ lạnh — dọn bớt để có chỗ cho đồ Tết, và kiểm xem có gì đã quá hạn.

Rút tiền mặt, đổi tiền mới nếu cần — ngân hàng cuối năm đông.

Tuần cuối

Mua đồ tươi — hoa, trái cây, thực phẩm.

Trang trí. Nếu dùng đèn nháy thì kiểm dây trước khi treo: dây hở, ổ cắm quá tải, và đừng để đèn cắm điện suốt đêm khi không có ai trông.

Kiểm lần cuối phần an toàn: chỗ thắp hương có xa vật dễ cháy không, chỗ đốt vàng mã ở đâu, bình chữa cháy có lấy được không, lối thoát có bị chất đồ chắn không.

Với cửa hàng: kiểm khoá, kiểm camera, dọn tiền mặt về nơi an toàn, dán thông báo lịch nghỉ ở chỗ dễ thấy.

Mấy rủi ro riêng của dịp Tết

Đây là phần đáng nhắc nhất vì mỗi năm đều lặp lại:

Cháy do thắp hương và đốt vàng mã. Số vụ tăng rõ trong dịp lễ. Nguyên tắc không đổi: không rời nhà khi hương còn cháy, đốt vàng mã ngoài trời trong vật đựng kim loại có nước gần đó, đợi tàn hẳn.

Quá tải điện. Nhiều thiết bị cùng chạy, đèn trang trí cắm thêm, ổ kéo dài nối ổ kéo dài. Đây là công thức của chập cháy.

Nhà vắng người. Nhà đi chơi Tết là mục tiêu của trộm. Khoá kỹ, nhờ hàng xóm để ý, đừng đăng lịch đi chơi lên mạng xã hội trước khi về.

Ngộ độc và tai nạn bếp. Nấu nhiều, tủ lạnh đầy, đồ để lâu ngoài nhiệt độ phòng. Và bếp bận thì bỏng, đứt tay xảy ra nhiều hơn.

Cơ sở y tế và dịch vụ sửa chữa hoạt động hạn chế. Nghĩa là một sự cố nhỏ trong Tết khó xử lý hơn ngày thường — lý do rất thực tế để làm phần phòng ngừa cho kỹ.

Đầu năm thì làm gì

Trước khi đi chơi xa: ngắt các thiết bị không cần, khoá van gas, kiểm vòi nước, khoá cửa kỹ.

Ngày trở lại: mở cửa thông thoáng, kiểm tủ lạnh, kiểm xem có chỗ nào rò rỉ hay ẩm mốc trong những ngày vắng nhà không.

Với cửa hàng: kiểm hàng tồn sau Tết, xem hàng nào đã xuống chất, và ghi lại kinh nghiệm cho năm sau — mua thừa cái gì, thiếu cái gì. Ghi ngay lúc còn nhớ, năm sau đọc lại là tiết kiệm được nhiều.

Về phần nếp và lệ

Mỗi nhà có nếp riêng về việc gì làm ngày nào, kiêng gì trong ba ngày Tết. Phần lớn những lệ đó vô hại và là một phần không khí ngày lễ — cứ giữ theo cách nhà mình quen.

Chỗ duy nhất nên cứng rắn: đừng để lệ kiêng làm hoãn việc khám chữa bệnh hay việc xử lý một sự cố an toàn. Kiêng quét nhà mùng một thì không sao; nhưng thấy mùi gas hay thấy dây điện cháy xém mà chờ qua mùng ba thì không.

Nhà thuê và chung cư — mấy điều riêng

Nhà thuê: việc sửa chữa thuộc phần kết cấu, điện nước âm tường, mái dột thì báo chủ nhà, đừng tự làm rồi tự chịu. Báo sớm trong tháng Mười một, Mười hai — sát Tết thì chủ nhà cũng khó gọi thợ.

Chụp ảnh hiện trạng trước khi sửa hoặc trước khi trang trí, để cuối kỳ thuê không tranh cãi.

Chung cư: hỏi ban quản lý về quy định trang trí hành lang, thắp hương ở ban công, đốt vàng mã. Nhiều toà nhà có quy định riêng và có khu vực bố trí sẵn.

Cũng nên biết lịch nghỉ Tết của ban quản lý và số điện thoại trực sự cố — thang máy hỏng hay mất nước trong Tết thì cần gọi đúng chỗ.

Một việc nhỏ đáng làm: ghi lại

Cuối mỗi mùa Tết, dành mười phút ghi ra vài dòng: năm nay mua thừa cái gì, thiếu cái gì, việc nào lẽ ra nên làm sớm hơn, thợ nào làm được và thợ nào không.

Ghi ngay lúc còn nhớ, cất chung với giấy tờ nhà hoặc ghi vào ghi chú điện thoại. Năm sau mở ra đọc trước khi lên kế hoạch — mười phút đó tiết kiệm được nhiều ngày công và không ít tiền.

Tóm lại

Việc cần người khác — thợ sửa, tiệm giặt, đơn vị in — đặt sớm nhất, khoảng hai tháng trước Tết. Việc làm sớm vẫn nguyên như sửa mái, sơn tường, kiểm điện gas thì làm sớm; lau dọn sâu để khoảng hai tuần trước. Dọn đồ thừa trước khi lau vì lau nhà ít đồ nhanh hơn nhiều. Bốn rủi ro lặp lại mỗi năm: cháy do hương và vàng mã, quá tải điện, nhà vắng người, và tai nạn bếp — nặng hơn vì dịp Tết y tế và dịch vụ sửa chữa đều hạn chế. Lệ kiêng thì cứ giữ, trừ khi nó làm hoãn khám bệnh hoặc hoãn xử lý sự cố an toàn.