Báo khói và bình chữa cháy trong nhà: chọn, đặt, và kiểm

Hai thiết bị này rẻ, bán sẵn, lắp trong một buổi — và là hai thứ người ta chỉ tiếc vì không có vào đúng lúc cần. Bài này gọn: chọn gì, đặt ở đâu, kiểm thế nào.

Báo khói: đặt ở đâu

1. Hành lang ngoài phòng ngủ — vị trí quan trọng nhất, vì nó đánh thức người đang ngủ.
2. Mỗi tầng một cái, kể cả tầng không có phòng ngủ.
3. Gần chân cầu thang ở nhà nhiều tầng.
4. Trên trần, cách tường một khoảng — khói tụ ở giữa trần trước.

Chỗ không nên đặt: ngay trong bếp và ngay ngoài cửa nhà tắm (hơi nước và khói nấu làm kêu oan), sát quạt hoặc miệng gió điều hoà, và chỗ quá gần góc tường.

Chọn loại nào

• Loại chạy pin — lắp đâu cũng được, không cần đi dây; phải nhớ thay pin.
• Loại nối nguồn điện — không lo pin, nhưng cần thợ và mất điện thì phụ thuộc pin dự phòng.
• Loại liên kết nhiều đầu — một cái kêu thì tất cả cùng kêu; hợp với nhà nhiều tầng.
• Có nút thử — bắt buộc phải có, vì đó là cách duy nhất bạn biết nó còn sống.

Kiểm định kỳ

1. Bấm nút thử mỗi tháng — mười giây.
2. Thay pin theo hạn, hoặc ngay khi nó kêu tít báo pin yếu; đừng tháo pin ra cho đỡ ồn rồi quên lắp lại.
3. Lau bụi mỗi vài tháng — bụi làm cảm biến kém nhạy.
4. Thiết bị cũng có hạn dùng; nhìn ngày sản xuất, tới hạn thì thay cả cái.

Việc số hai là chỗ hay hỏng nhất trong thực tế: tháo pin lúc nửa đêm vì tiếng tít, rồi cái báo khói thành vật trang trí suốt mấy năm.

Bình chữa cháy: chọn loại nào

Với nhà ở, loại bột hoặc loại dùng được cho nhiều nhóm cháy là lựa chọn phổ thông, vì nó xử được cả đám cháy đồ đạc, đám cháy dầu mỡ và đám cháy có điện.

• Cỡ vừa tay quan trọng hơn cỡ lớn — bình quá nặng thì người trong nhà không nhấc nổi.
• Nên có ít nhất hai cái: một gần bếp, một ở tầng có phòng ngủ.
• Loại chuyên cho bếp đáng cân nhắc thêm nếu nhà nấu nhiều dầu mỡ.
• Đọc kỹ nhãn xem bình đó dùng được cho nhóm cháy nào.

Đặt bình ở đâu

1. Trên đường thoát ra, không phải trong góc sâu — bạn phải lấy được nó khi đang lùi ra cửa.
2. Gần bếp nhưng không sát bếp, vì chỗ cháy là chỗ bạn không tới gần được.
3. Cao vừa tầm, không để dưới sàn sau đống đồ.
4. Cả nhà phải biết chỗ — đây là phần quan trọng ngang với việc có bình.

Dùng thế nào

Đọc hướng dẫn trên thân bình trước khi cần, vì lúc có cháy thì không ai đọc. Trình tự chung của phần lớn bình: rút chốt, hướng vòi vào gốc lửa chứ không vào ngọn lửa, bóp cò, và quét ngang.

• Đứng ở phía có đường lùi, không để lửa chắn giữa bạn và cửa.
• Chỉ xử đám cháy nhỏ, mới bùng, trong tầm kiểm soát.
• Cháy đã lan lên cao hoặc lan sang đồ khác — bỏ đó, đưa người ra, gọi cứu hoả.
• Không dùng nước với đám cháy dầu mỡ và đám cháy có điện.

Nguyên tắc bao trùm: mạng người trước, đồ đạc sau — và không quay lại lấy gì.

Kiểm bình mỗi năm

1. Kim đồng hồ áp suất còn trong vùng cho phép.
2. Chốt còn nguyên, niêm còn, vòi không nứt.
3. Thân bình không gỉ, không móp.
4. Còn hạn sử dụng và hạn kiểm định; hết hạn thì nạp lại hoặc thay.
5. Dốc ngược lắc nhẹ với bình bột, để bột khỏi đóng bánh — làm theo hướng dẫn của loại bình đang có.

Nhà thuê và chung cư

• Hỏi chủ nhà đã có gì chưa trước khi tự mua; nhiều nơi đã lắp sẵn báo khói mà người thuê không biết.
• Báo khói loại dán hoặc bắt bằng nở nhỏ thì mang đi được khi trả nhà.
• Chung cư có hệ thống báo cháy chung, nhưng một cái báo khói ngay ngoài phòng ngủ vẫn đáng có — hệ chung báo cho cả toà, cái của bạn báo cho bạn.
• Biết chuông báo cháy của toà kêu thế nào, và biết hai lối thoát bộ gần nhất.
• Đừng để xe hay đồ ở hành lang thoát nạn — đây là chỗ bạn góp phần được cho cả toà.

Bếp: nơi phần lớn ca bắt đầu

1. Không rời bếp khi đang chiên rán, và có nắp vung to sẵn trong tầm tay.
2. Dầu bốc cháy trong chảo — tắt bếp, đậy nắp để cắt khí; tuyệt đối không đổ nước.
3. Bình gas đặt nơi thoáng, kiểm dây dẫn và van định kỳ, khoá van khi đi vắng dài ngày.
4. Không phơi khăn, không để giấy sát bếp.
5. Có mùi gas thì mở cửa, khoá van, không bật tắt bất cứ công tắc nào và ra ngoài gọi người.

Điểm cuối đáng thuộc lòng: bật đèn hay bật quạt lúc đó là hành động sinh tia lửa.

Nói với cả nhà một lần

Thiết bị chỉ là một nửa. Nửa còn lại là mọi người biết chỗ để, biết lối thoát, và biết gọi ai. Dành mười phút một lần trong năm: chỉ chỗ bình, chỉ hai lối ra, hẹn một điểm gặp bên ngoài, và dán số cứu hoả cùng địa chỉ nhà ở chỗ dễ thấy.

Ba điều gọn lại

1. Báo khói đặt ở hành lang ngoài phòng ngủ, và bấm nút thử mỗi tháng.
2. Đừng tháo pin cho đỡ ồn — đó là cách phổ biến nhất khiến thiết bị thành vật trang trí.
3. Bình đặt trên đường thoát ra, cả nhà biết chỗ; và xịt vào gốc lửa, không vào ngọn.