Đọc vết thấm trên tường: hình dạng, vị trí và thời điểm cho biết nước đến từ đâu trước khi gọi thợ
Mục Mùa nồm và mùa mưa đã có bài về vòng kiểm nhà trước mùa mưa, vòng kiểm sau trận mưa lớn, chuyện nhà đổ mồ hôi mùa nồm. Bài này đi vào một việc cụ thể hơn: đọc một vết thấm trên tường. Nhiều nhà gọi thợ chống thấm, thợ quét lớp chống thấm bên ngoài, vết thấm vẫn quay lại, vì nước không đến từ phía đó. Đoán đúng nguồn nước trước khi gọi thợ tiết kiệm được rất nhiều tiền.
Bốn nguồn nước thường gặp
- Mưa thấm từ ngoài vào: qua mái, qua tường ngoài, qua khe cửa sổ, qua mối nối giữa hai nhà.
- Rò rỉ từ ống nước: ống cấp, ống thoát chạy trong tường, trong sàn, nhất là quanh nhà vệ sinh, bếp.
- Hơi ẩm từ đất bốc lên: chân tường tầng trệt, nhà không có lớp chống ẩm ở móng.
- Hơi nước ngưng tụ: mùa nồm, phòng tắm không thông gió, mặt tường lạnh gặp không khí ẩm.
Đọc theo vị trí
- Sát trần, góc tường tầng trên cùng: thường từ mái hoặc sân thượng.
- Quanh khung cửa sổ, dưới bậu cửa: thường từ khe giữa khung và tường, hoặc bậu cửa dốc ngược vào trong.
- Tường giáp nhà hàng xóm: thường từ khe nối giữa hai nhà, từ mái nhà bên cạnh dội xuống.
- Tường phía sau nhà vệ sinh, bếp: thường từ ống nước, từ lớp chống thấm sàn nhà vệ sinh bị hỏng.
- Chân tường tầng trệt, cao chừng vài chục centimet, viền trắng muối: thường là ẩm từ đất bốc lên.
- Trần ngay dưới nhà vệ sinh tầng trên: gần như chắc chắn từ nhà vệ sinh đó.
Đọc theo thời điểm
- Chỉ xuất hiện sau mưa, khô dần khi tạnh: nguồn là mưa.
- Ướt cả khi trời nắng nhiều ngày: không phải mưa, nghi ống nước hoặc ẩm từ đất.
- Ướt hơn sau khi tầng trên tắm, giặt: nghi ống thoát hoặc sàn nhà vệ sinh tầng trên.
- Chỉ ướt vào mùa nồm, lau là khô, phủ đều cả mặt tường: thường là ngưng tụ, không phải thấm.
Đọc theo hình dạng
- Vệt chảy dọc từ trên xuống: nước đi theo trọng lực từ một điểm phía trên.
- Vòng loang đồng tâm, có viền sẫm: một điểm rò liên tục, nước lan ra rồi khô viền, lặp đi lặp lại.
- Dải ngang đều ở chân tường, có muối trắng kết tinh: ẩm từ đất mang muối khoáng lên.
- Đốm mốc rải đều, không có tâm rõ: thường là ngưng tụ do phòng ẩm, thiếu thông gió.
🔴 Thử khoá nước để biết có phải ống rò không
Đây là phép thử đơn giản và đáng làm nhất trước khi đục tường. Nếu nghi rò ống cấp nước:
- Khoá hết mọi vòi trong nhà, đảm bảo không ai dùng nước.
- Ghi lại chỉ số đồng hồ nước, hoặc chụp ảnh.
- Chờ một hai giờ (hoặc qua đêm), không dùng nước.
- Xem lại đồng hồ: nếu chỉ số tăng, có rò rỉ ở đâu đó sau đồng hồ.
Với ống thoát nước, thử bằng cách xả nước nhiều ở một thiết bị (bồn rửa, vòi sen tầng trên) rồi theo dõi vết thấm trong vài giờ. Ghi lại kết quả để nói với thợ: “khoá nước qua đêm đồng hồ vẫn chạy” là một thông tin rất có giá trị.
Chụp ảnh và ghi ngày
Chụp vết thấm ở cùng một góc, cùng khoảng cách, ghi ngày và thời tiết hôm đó (mưa hay nắng, có ai tắm giặt tầng trên không). Sau vài lần, chuỗi ảnh tự kể câu chuyện nguồn nước. Đánh dấu viền vết thấm bằng bút chì nhẹ để thấy nó lan hay co.
Nói gì với thợ
- Vị trí vết thấm và những gì ở phía trên, phía sau bức tường đó.
- Thời điểm xuất hiện: theo mưa, theo việc dùng nước, hay quanh năm.
- Kết quả thử khoá nước.
- Chuỗi ảnh theo thời gian.
Thợ nhận được thông tin như vậy sẽ mang đúng đồ và báo giá sát hơn. Mục Bạn đọc hỏi có bài về những tình huống khi sửa nhà và làm việc với thợ.
Khi nào cần người có chuyên môn ngay
Vết thấm kèm vết nứt lan rộng, trần phồng lên, vữa bong từng mảng, nước rỉ gần ổ điện, đèn trần: ngắt điện khu vực đó và gọi người có chuyên môn ngay. Nước và điện, nước và kết cấu, là những chỗ không nên tự xử.
Sửa xong rồi, theo dõi thế nào
Sau khi thợ đã xử lý, đừng sơn lại ngay. Tường thấm lâu ngày cần thời gian để khô hẳn, có khi vài tuần tới vài tháng tuỳ độ dày và thời tiết. Sơn lên tường còn ẩm thì lớp sơn mới phồng, bong, và mình sẽ tưởng là vẫn còn thấm. Tiếp tục chụp ảnh vết cũ ở cùng góc, qua vài trận mưa hoặc vài tuần dùng nước bình thường. Vết nhạt dần và không loang thêm là dấu hiệu đã xử lý đúng nguồn. Vết vẫn loang thì quay lại bước đọc vị trí, thời điểm, hình dạng, vì có thể có nguồn thứ hai.
Nhà thuê và nhà chung cư
Ở nhà thuê, vết thấm là việc nên báo chủ nhà sớm, kèm ảnh có ngày. Báo muộn thì nấm mốc lan ra đồ đạc của mình, và khi trả nhà dễ phát sinh tranh cãi ai chịu trách nhiệm. Ở chung cư, vết thấm trên trần thường do căn phía trên, vết thấm ở tường ngoài thường thuộc phần chung của toà nhà; báo ban quản lý bằng văn bản, kèm chuỗi ảnh, để họ phối hợp với căn liên quan. Tự đục trần, đục tường trong chung cư khi chưa rõ nguồn có thể làm hỏng đường ống chung.
Nói gọn lại
Vết thấm có bốn nguồn chính: mưa từ ngoài, ống nước rò, ẩm từ đất, hơi nước ngưng tụ. Đọc theo vị trí, theo thời điểm và theo hình dạng để đoán nguồn. Thử khoá nước qua đêm và xem đồng hồ trước khi đục tường. Chụp ảnh, ghi ngày, rồi nói đủ thông tin với thợ; gặp nước gần điện hay trần phồng thì ngắt điện và gọi người có chuyên môn ngay.